مقالات > آنچه باید درباره سرطان بدانید

سرطان از سلول‌ها ايجاد مي‌شود كه واحدهاي ساختماني بافت‌ها هستند، بافت‌ها اندام‌هاي بدن را مي‌سازند.در شرايط عادی سلول‌ها، با توجه به نیاز بدن، رشد کرده تقسیم می‌شوند تا سلول‌های جدیدی بسازند و هنگامی‌که سلول‌هاي پیر شده می‌میرند سلول‌های جدید جایگزین آنها مي‌شوند.

عوامل خطر (Risk Factors)

در بیش‌تر موارد پزشکان نمی‌توانند دلایل ابتلا به سرطان را توضیح دهند، اما تحقیقات نشان می‌دهد برخی عوامل خطر مشخص، احتمال ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهند. در زیر برخی عوامل خطر بسیار رایج آمده است:

  • کهولت سن
  • دخانیات
  • اشعه خورشید
  • تشعشع یونیزان
  • برخی مواد شیمیایی و مصنوعات خاص
  • برخی ویروس‌ها و باکتری‌ها
  • برخی هورمون‌ها
  • سابقه ابتلا به سرطان در خانواده (توارث)
  • مشروبات الکلی
  • رژیم غذایی نامناسب، کمبود فعالیت بدنی یا اضافه وزن

از بسیاری عوامل خطر فوق می‌توان اجتناب كرد، اما از برخی دیگر مانند سرطان ارثی نمی‌توان جلوگیری کرد. همه افراد می‌توانند با اجتناب از عوامل خطر حتی‌المقدور از خود بیش‌تر محافظت كنند.

اگر فکر می‌کنید در معرض خطر ابتلا به سرطان قرار دارید، بهتر است با پزشک خود مشورت كرده از او درباره راه‌های کاهش خطر و همچنین انجام مرتب معاینات عمومی سؤال کنید.

ممکن است چندین عامل مشتركاً باعث تبدیل سلول‌های طبیعی به سلول‌های سرطانی شوند. هنگامی‌که می‌خواهید خطر ابتلا به سرطان را در خود بررسی كنید، چند نکته را در نظر داشته باشید:

  • همه چیز سرطان‌زا نیست.
  • سرطان از آسیب‌هایی مثل ضرب دیدگی و کبودی ایجاد نمی‌شود.
  • سرطان مسری نیست و هیچکس از دیگری سرطان نخواهد گرفت، ولی انواع خاصی از ویروس‌ها یا باکتری‌ها ممکن است خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها را افزایش دهند.
  • لزوماً ‌وجود یک یا چند عامل خطر در فرد به معنی ابتلا به سرطان نیست و ممكن است بیش‌تر آنهایی که دارای عوامل خطر در بدن هستند، هرگز سرطان نگیرند.
  • برخی افراد در برابر عوامل خطر از دیگران حساس‌ترند.

آنچه در زیر می‌آید اطلاعات دقیق‌تری درباره رایج‌ترین عوامل ابتلا به سرطان به‌دست می‌دهد؛ شما همچنین می‌توانید مقاله پایگاه علمی، پزشكی و آموزشی مؤسسه تحقیقات، آموزش و پیشگیری سرطان (www.ncii.ir) با عنوان «سرطان و محیط زیست» را بخوانید.

کهولت سن Growing Older

کهولت سن مهم‌ترین عامل ایجاد سرطان است و بیش‌تر سرطان‌ها در افراد بالای 65 سال اتفاق می‌افتد؛ اما در عین حال افراد در هر سنی، حتی کودکی، نیز ممکن است به سرطان مبتلا شوند.

دخانیات (Tobacco)

بنابر گفته معاونت وزارت بهداشت درمان سالانه 50 هزار مورد مرگ و میر ناشی از استعمال دخانیات در ایران رخ می‌دهد.

استفاده از محصولات تنباكو و یا قرار داشتن پیوسته در معرض دود آن (قرار داشتن در محیط و بودن در معرض دود غیر مستقیم) خطر ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهد.

افراد سیگاری بیش از دیگران در خطر ابتلای به سرطان‌های ریه، حنجره، دهان، مری، مثانه، کلیه، حلق، معده، لوزالمعده و دهانه رحم هستند.

همچنین احتمال ابتلای آنها به لوسمی میلوئیدها (سرطانی که در گلبول‌های خون به‌وجود می‌آید) بیش‌تر است.

استفاده از دخانیات بدون دود (تنباکوی استنشاقی یا جویدنی) خطر ابتلا به سرطان دهان را، افزایش می‌دهد.

ترک سیگار برای تمامی افراد سیگاری – حتی اگر سال‌های متمادی سیگار كشیده باشند– بسیار ضروری است. و در مقایسه با آنهایی كه به کشیدن سیگار ادامه می‌دهند افراد ترك كرده كم‌تر در معرض خطر ابتلا به سرطان قرار دارند (اما در مجموع درصد سرطان در افرادی که هیچگاه از دخانیات استفاده نکرده‌اند باز هم كم‌تر است.

ترک سیگار همچنین در افرادی که قبلاً سرطان داشته‌اند می تواند خطر ابتلا به دیگر سرطان‌ها را کاهش دهد.

امكانات و روش‌های بسیاری برای ترک سیگار وجود دارد:

  • پزشکان و دندانپزشکان می‌توانند به مراجعین خود در یافتن مراکز ترک سیگار یا متخصصان این کار کمک کنند.
  • پزشکان و دندانپزشکان می توانند درمان‌های دارویی یا برچسب‌های پوستی، آدامس، قرص‌های مکیدنی و اسپری‌های استنشاقی را برای جایگزینی نیكوتین تجویز کنند.