مقالات > آنچه باید درباره سرطان بدانید

سرطان از سلول‌ها ايجاد مي‌شود كه واحدهاي ساختماني بافت‌ها هستند، بافت‌ها اندام‌هاي بدن را مي‌سازند.در شرايط عادی سلول‌ها، با توجه به نیاز بدن، رشد کرده تقسیم می‌شوند تا سلول‌های جدیدی بسازند و هنگامی‌که سلول‌هاي پیر شده می‌میرند سلول‌های جدید جایگزین آنها مي‌شوند.

اشعه خورشید (Sunlight)

پرتوی (UV (Ultra Violet از اشعه خوشید، لامپ‌های آفتابی و دستگاه‌های برنزه کننده ساطع می‌شود. این اشعه موجب پیری زودرس پوست و آسیب‌دیدگی آن می‌شود و ممکن است به سرطان پوست منجر شود.

پزشکان به افراد تمام سنین توصیه می‌کنند که کم‌تر در معرض تابش مستقیم نور خورشید و یا اشعه فرابنفش قرار بگیرند:

  • اجتناب از خورشید نیمروزی (از اواسط صبح تا اواخر بعد از ظهر) شدیداً توصیه شده، همچنین بهتر است خود را از اشعه فرابنفش، كه از شن، آب، برف و یخ منعكس می‌شود، نیز محافظت كنید. پرتوی فرابنفش می‌تواند از لباس‌های نازک، شیشه خودرو و پنجره‌ها عبور کند.
  • از پیراهن‌های آستین بلند، شلوارهای بلند، کلاه لبه‌دار و عینک‌های آفتابی با لنز جاذب فرابنفش استفاده كنید.
  • استفاده از کرم‌های ضد آفتاب می‌تواند از ابتلا به سرطان پوست جلوگیری کند، به‌خصوص كرم‌هایی با فاكتور محافظتی در برابر خورشید حداقل 15. اما استفاده از کرم‌های ضدآفتاب نمی‌تواند به اندازه قرار نگرفتن در معرض آفتاب و پوشیدن لباس مناسب از پوست محافظت كند.
  • از لامپ‌ها و دستگاه‌های برنزه کننده استفاده نکنید؛ زیان آنها دست کمی‌از آفتاب ندارد.

تشعشع یونیزان

تشعشع یونیزان می‌تواند موجب آسیب‌دیدگی سلول‌ها و ابتلا به سرطان شود. اینگونه تشعشعات، پرتوهایی هستند که از فضای خارج جو زمین، از غبار رادیواكتیو، گاز رادون (Radon)، اشعه ایكس و منابع دیگر ایجاد می‌شوند.

غبار رادیواکتیو ممکن است ناشی از حوادثی باشد که در نیروگاه‌های برق هسته‌ای اتفاق می‌افتد و یا در روند تولید، آزمایش یا استفاده از سلاح‌های هسته‌ای به‌وجود می‌آید. خطر ابتلا به سرطان، به‌ویژه سرطان خون، تیروئید، پستان، ریه و معده در افرادی که در معرض غبار رادیواکتیو قرار دارند، افزایش می‌یابد.

رادون نوعی گاز رادیواکتیو بی‌رنگ، بی‌بو و بی‌مزه و منشأ آن خاک و سنگ است؛ افرادی که در معادن کار می‌کنند ممکن است در معرض گاز رادون قرار بگیرند. در برخی نقاط ممکن است گاز رادون در منازل نیز وجود داشته باشد. افرادی که در معرض استشمام گاز رادون قرار دارند، در خطر ابتلا به سرطان ریه هستند.

فرآیندهای پزشکی یکی از منابع معمول تشعشع هستند:

  • پزشکان از تشعشعات (پرتوی ایکس با میزان پایین) برای تصویربرداری داخلی بدن استفاده می‌کنند. این تصاویر به تشخیص شکستگی استخوان و شناخت دیگر مشکلات کمک می‌کند.
  • پزشکان از پرتودرمانی (تشعشات در دز بالا که از دستگاه‌های بزرگ یا مواد رادیواکتیو ساطع می‌شوند) برای درمان سرطان استفاده می‌کنند.

خطر ابتلا به سرطان از اشعه x با دز كم بی‌نهایت پایین است این خطر در پرتودرمانی كمی بیش‌تر است.

اگر نگران هستید که تشعشعات ممکن است شما را در معرض خطر ابتلا به سرطان قرار دهد، بهتر است در این مورد با پزشک خود مشورت كنید.

اگر در ناحیه‌ای زندگی می کنید که در آن گاز رادون وجود دارد، بهتر است مقدار آن را در منزلتان اندازه‌گیری کنید. اندازه‌گیری میزان گاز رادون موجود در منزل بسیار ساده و ارزان است و می‌توانید در بیش‌تر ابزار فروشی‌ها وسایل مربوط به آن را بیابید.

بهتر است از پزشک یا دندانپزشک خود درباره ضرورت انجام هر تصویربرداری با اشعه ایکس سؤال کنید؛ همچنین درباره پوشش‌های محافظ قسمت‌هایی از بدن که درون تصویر نیستند، نیز اطلاعات بگیرید.

مبتلایان به سرطان بهتر است با پزشک خود درباره احتمال خطر ابتلا به نوع دیگری از سرطان، در اثر پرتودرمانی، صحبت کنند.

خطر ابتلا به سرطان ناشی از اشعه ایكس كمی بیش‌تر از خطر ابتلا به سرطان ناشی از پرتودرمانی است.