مقالات > راهنمای کامل ترك سیگار

ترك سيگار مهم‌ترين قدمي است كه سيگاري‌ها مي‌توانند در جهت بهبود طول عمر و كيفيت زندگي خودشان بردارند

علائم قطع سیگار، فرد را به مصرف دوباره وادار می‌كند.

وقتی سیگاری‌ها سعی می‌كنند سیگار را ترك كنند كمبود نیكوتین منجر به بروز علائم قطع می‌شود. علائم قطع، هم جسمی و هم روحی است. از نظر جسمی بدن به كمبود نیكوتین واكنش نشان می‌دهد. از نظر روانی آدم سیگاری مجبور به كنار گذاشتن عادت سیگار كشیدن است كه موجب تغییرات اساسی در شیوه زندگی است. برای ترك موفق سیگار باید به هر دو جنبه جسمی و روانی توجه داشت.

در كسانی كه برای مدت چند هفته یا بیش‌تر به‌طور مرتب سیگار كشیده‌اند و ناگهان مصرف آن را قطع كرده یا میزان مصرف را تا حد زیادی كاهش داده‌اند، علائم قطع ظاهر می‌شود. علائم معمولاً طی چند ساعت از آخرین مصرف سیگار شروع می‌شوند و طی 2 تا 3 روز وقتی كه میزان نیكوتین و فرآورده‌های جانبی آن در بدن كم می‌شود، به حداكثر می‌رسد. علائم قطع از چند روز تا چندین هفته باقی می‌ماند و با گذشت زمان و عدم مصرف سیگار بهتر می‌شود.

علائم قطع عبارتند از:

  • سرگیجه (كه ممكن است فقط 1 تا 2 روز بعد از قطع مصرف باقی بماند)
  • افسردگی.
  • احساس ناامیدی، بی‌حوصلگی و عصبانیت.
  • اضطراب.
  • تحریك‌پذیری.
  • اختلالات خواب، شامل اختلال در به خواب رفتن و ادامه خواب و دیدن خواب آشفته و كابوس.
  • اختلال در تمركز.
  • بی‌قراری.
  • سر درد.
  • احساس خستگی.
  • افزایش اشتها.
  • بالا رفتن وزن.
  • یبوست.
  • سرفه، خشكی دهان، سوزش گلو و آبریزش بینی.
  • سنگینی قفسه سینه.

بروز این علائم معمولاً سیگاری‌ها را به شروع دوباره مصرف سیگار وادار می‌كند تا سطح نیكوتین خون به مقادیر قبل از بروز علائم قطع باز گردد. (برای آگاهی بیش‌تر در زمینه مقابله با علائم قطع به مبحث «چگونه مصرف سیگار را قطع كنیم» مراجعه كنید)

سیگار كشیدن همچنین باعث می‌شود دفع بعضی داروها از بدن سریع‌تر صورت گیرد. وقتی سیگار را ترك می‌كنید، بعید نیست تغییراتی در مصرف داروها ایجاد شود. در مورد مصرف داروها بعد از ترك مصرف سیگار با پزشك خود مشورت كنید.

چرا باید سیگار را ترك كرد؟

حفظ سلامتی

نگرانی از وضع سلامتی معمولاً مهم‌ترین عاملی است كه فرد را به ترك سیگار وادار می‌كند. این نگرانی واقعی است: نیمی از سیگاری‌ها كه به كشیدن سیگار ادامه می‌دهند نهایتاً به علت یكی از بیماری‌های وابسته به سیگار می‌میرند. تنها در ایالات متحده سیگار كشیدن مسئول مرگ یك نفر از هر 5 نفر است و حدود 6/8 میلیون نفر از بیمار‌های ریوی و قلبی ناشی از سیگار رنج می‌برند.

سرطان

تقریباً همه می‌دانند كه سیگار موجب سرطان ریه می‌شود ولی كم‌تر كسی می‌داند كه سیگار همچنین عامل خطرزا برای انواع دیگری از سرطان شامل سرطان دهان، حنجره، حلق، مری، مثانه، كلیه، لوزالمعده (پانكراس)، دهانه رحم،معده و بعضی لوكمی‌ها هم هست.

بیمارِی‌های ریوی

پنومونی از بیمار‌هایی است كه از سیگار كشیدن ایجاد می‌شود. سیگار همچنین احتمال بروز بیماری‌هایی مانند آمفیزم و برونشیت مزمن را بیش‌تر می‌كند. این بیماری‌ها را كلاً تحت عنوان COPD (بیماری‌های مزمن انسداد ریوی) می‌شناسند. COPD موجب بیماری و ناتوانی مزمن شده و با گذشت زمان بدتر می‌شود و گاهی كشنده است. آمفیزم و برونشیت مزمن معمولاً در افراد حدود 40 سال مشاهده می‌شود ولی با پیشرفت علائم بیش‌تر در افراد مسن‌تر دیده می‌شود. در كسانی‌كه مدت طولانی‌تری سیگار كشیده‌اند، احتمال ایجاد COPD بیش‌تر است.

حمله قلبی، سكته مغزی و بیماری عروق خونی

احتمال مرگ‌ومیر به علت حمله قلبی در سیگاری‌ها دو برابر افراد عادی است. سیگار همچنین یك عامل خطر عمده بیماری عروق محیطی به‌صورت تنگی عروق خونی اندام‌ها است. سیگار همچنین بر دیواره عروقی كه خون را به مغز می‌رساند (عروق كاروتید) تأثیر می‌گذارد كه موجب سكته مغزی می‌شود. و احتمال بروز ناتوانی جنسی را در مردان سیگاری بیش‌تر می‌كند.

كوری و سایر مشكلات

سیگار موجب افزایش خطر دژنراسیون ماكولا، یكی از مهم‌ترین علل كوری در سالمندان می‌شود. سیگار همچنین موجب چروكیدگی زودرس پوست، بوی بد دهان، اختلالات لثه و دندان‌ها، بوی بد لباس ها و زرد شدن انگشتان می‌شود.

خطرات ویژه در زنان و كودكان

سیگار كشیدن موجب بروز خطراتی خاص در خانم‌ها می‌شود. در زنان سیگاری بالای 35 سال كه از قرص‌های ضد بارداری استفاده می‌كنند احتمال بروز حمله قلبی، سكته مغزی و ایجاد لخته در پاها بیش‌تر می‌شود. احتمال سقط جنین یا تولد نوزاد با وزن كم در زنان باردار سیگاری بیش‌تر است. احتمال مرگ‌ومیر یا اختلالات جسمی و یادگیری در نوزادان متولد شده با وزن كم بیش‌تر است.

مرگ‌ومیر زودتر از موعد ناشی از سیگار

بر اساس اطلاعات مركز كنترل و پیشگیری بیماری‌ها (CDC) در سال 1990، مردان سیگاری به‌طور متوسط 2/13 سال و زنان سیگاری 5/14 سال زودتر می‌میرند. سیگار همچنین سال‌ها قبل از مرگ فرد با ایجاد ناتوانی‌های مختلف بر كیفیت زندگی تأثیر می‌گذارد. بیماری‌های ناشی از سیگار موجب محدودیت فعالیت فرد می‌شود.